English / Engels
Uw zoekacties: Indische kampen

Tjideng in Batavia

Plaats: Batavia
Residentie: West-Java
Regio: Java
Ligging: Batavia (nu Jakarta) ligt aan de noordkust van West-Java. De 'Europese' wijk Tjideng lag ten westen van het centrum van de stad.
In de periode augustus 1942 - 29 augustus 1945 was dit een burgerkamp >>
Geïnterneerden: oude mannen; vrouwen en kinderen
Andere naam: Bunsho I Kamp 1
Aantal geïnterneerden: 11.337
Aantal doden: 434
Informatie: Vanaf augustus 1942 fungeerde Tjideng als 'beschermde wijk' voor 'Europese' vrouwen en kinderen uit Batavia. Later werd de wijk verzamelkamp voor geïnterneerden uit geheel Java, hoewel het kamp geleidelijk werd verkleind. In de laatste oorlogsmaanden zaten meer dan 10.000 vrouwen en kinderen opeengepakt in ongeveer 220 woonhuizen en andere gebouwen. Van april 1944 tot april 1945 was kapitein Sone (Sonei, Sonai) algemeen commandant van het kamp. Zijn grillige, wrede optreden maakte hem berucht.
Commandant: Kondo Hachiro; Sonei Kenichi; Sakai Sado
Hoofdbewakers: Shijo; Nagaoka; Ogata Suehiro; Kato; Yamamoto Eiji; Kondo; Tanaka; Ishii; Matsuyama; Iino; Noda; Oohara; Fukishima; Hasegawa; Iwabuchi
Bewaking: Inheems politiepersoneel; heiho's
Kampleiding: mw. M.S. Willinge-Sligcher; mw. M.E.J.M. Abarbanel-Reeder; mw. A.M. Roorda van Eysinga; mw. J.Ch. de Quant; mrs. Nicholson
Literatuur: Liesker, H.A.M. e.a., Je denk, ken niet, maar kèn!! (Waddinxveen 1997)
Stouw-Lengkeek, E.G. van der, De hel van Tjideng. Herinneringen van Bep Groen, ex-gevangene Jappenkamp, oktober '42-december '45 (Barneveld 1995)
Oort, B. van, Tjideng reunion. A memoir of World War II on Java (Victoria 2008)
Sorber, A., Dagboek vrouwenkamp Tjideng 1945 (Aarle-Rixtel 1987)
Kemperman, J. (red.), De Japanse bezetting in dagboeken: Tjideng (Amsterdam 2002)
Roeloffs, P., Traces. Memoirs of an Indonesian wartime boyhood. Boys in Japanese P.O.W. camps (Medan 1998)
Roeloffs, P., Memoires 1939-1946 (Medan 1998)
Rinzema-Admiraal, W., Dit was uw Tjideng. Aspecten van de vertraagde afwikkeling van Japanse interneringskampen in Batavia met het Tjidengkamp als casus (Utrecht 1991-2)
Brouwers, J., Bezonken rood (Amsterdam 1988-10)
Chagoll, L. (L. Aldewerelt), Zes jaren en zes maanden. Herinneringen van een kind dat aan de nazi's is ontsnapt maar in Japanse kampen terecht is gekomen (Antwerpen/Bussum 1981)
Wilton van Reede, T. en A. Onderdenwijngaard, Een draad van angst. Over Japanse vrouwenkampen op Java en het leven daarna ('s-Gravenhage 1984)
Fabricius, J., Hoe ik Indië terugvond (Den Haag 1947)
Ferguson, M., Chaos ('s-Gravenhage 1983)
Ferguson, M., Mammie ik ga dood. Aantekeningen uit de Japanse tijd op Java 1942-1945 (Den Haag 1976)
Graaff, N. van de, We survived. A mother's story of Japanese captivity (St. Lucia 1989)
Hobma-Glastra, T.Y., Bandjir. Een Indische kroniek 1935-1950 (Naarden 1988)
Jackson, D., Nachtmerrie op Java. Het leven in de vrouwenkampen tijdens de Japanse bezetting, 1942-1945 (Baarn 1989)
Jackson, D., Java nightmare. An autobiography (Padstow 1979)
Leeuwen, A. van, Bandjir: vuurstorm over Java. Een oorlogsroman die echt gebeurd moet zij

Zie ook
In de periode 29 augustus 1945 - juni 1946 was dit een opvangkamp >>
Geïnterneerden: vrouwen en kinderen
Aantal geïnterneerden: 10.000
Informatie: Na de Japanse capitulatie verbeterde de situatie in de wijk Tjideng op allerlei terreinen. Het buigen voor de keizer, de appèls en de sjouwploegcorvees werden afgeschaft. De heiho's die het kamp bewaakten, werden vervangen door Japanse soldaten, buiten de poort. Het voedsel werd beter doordat fruit, suiker, brood en rijst het kamp binnenkwamen. Omdat het gedek kapot was, was ruilhandel mogelijk. Het eten kwam uit een centrale gaarkeuken totdat petroleumstellen werden uitgereikt en men zelf moest koken. Op 17 augustus kwamen de eerste kisten met medicijnen het kamp binnen, uit Japanse voorraad, en er kwamen nieuwe artsen. Met hulp van de genie werd de riolering in de wijk, die in zeer slechte staat verkeerde, hersteld. Er kwam meer woonruimte door de evacuatie van ernstig zieken, het vertrek van vrouwen en kinderen die het er ondanks de bedreigende omstandigheden op waagden het kamp te verlaten, vergroting van het kamp met enkele straatdelen en de overplaatsing van vrouwen en kinderen naar nieuwe locaties in de stad. Veel vrouwen en meisjes gingen naar kantoor om wat geld te verdienen en een dagbesteding te hebben, in afwachting van evacuatie. Onderwijs was bij gebrek aan boeken en papier tot eind 1945 niet mogelijk. Wie naar kantoor ging of (ziekenhuis)bezoeken buiten het kamp wilde afleggen, werd met bussen of vrachtwagens met Britse bewaking vervoerd.
Commandant: Sakai Sado
Kampleiding: mw. A.M. Roorda van Eysinga
Literatuur: Liesker, H.A.M. e.a., Je denk, ken niet, maar kèn!! (Waddinxveen 1997)
Stouw-Lengkeek, E.G. van der, De hel van Tjideng. Herinneringen van Bep Groen, ex-gevangene Jappenkamp, oktober '42-december '45 (Barneveld 1995)
Oort, B. van, Tjideng reunion. A memoir of World War II on Java (Victoria 2008)
Kemperman, J. (red.), De Japanse bezetting in dagboeken: Tjideng (Amsterdam 2002)
Roeloffs, P., Traces. Memoirs of an Indonesian wartime boyhood. Boys in Japanese P.O.W. camps (Medan 1998)
Roeloffs, P., Memoires 1939-1946 (Medan 1998)
Rinzema-Admiraal, W., Dit was uw Tjideng. Aspecten van de vertraagde afwikkeling van Japanse interneringskampen in Batavia met het Tjidengkamp als casus (Utrecht 1991-2)
Visser, A., Een merkwaardige loopbaan (Franeker 1982)

Zie ook

Plattegrond van kamp Tjideng in Batavia, Java <a href="http://files.archieven.nl/963/f/kampen/javabataviatjideng.pdf" target="_blank">(pdf)</a> Inhoud van een voedselpakket van het Rode Kruis, in 1944 ontvangen in kamp Tjideng.<br/>NIOD Collectie 417-246a Inhoud van een voedselpakket van het Rode Kruis, in 1944 ontvangen in kamp Tjideng.<br/>NIOD Collectie 417-246a Inhoud van een voedselpakket van het Rode Kruis, in 1944 ontvangen in kamp Tjideng.<br/>NIOD Collectie 417-246a Inhoud van een voedselpakket van het Rode Kruis, in 1944 ontvangen in kamp Tjideng.<br/>NIOD Collectie 417-246a Inhoud van een voedselpakket van het Rode Kruis, in 1944 ontvangen in kamp Tjideng.<br/>NIOD Collectie 417-246e Inhoud van een voedselpakket van het Rode Kruis, in 1944 ontvangen in kamp Tjideng.<br/>NIOD Collectie 417-246f Inhoud van een voedselpakket van het Rode Kruis, in 1944 ontvangen in kamp Tjideng.<br/>NIOD Collectie 417-246g Inhoud van een voedselpakket van het Rode Kruis, in 1944 ontvangen in kamp Tjideng.<br/>NIOD Collectie 417-246h Inhoud van een voedselpakket van het Rode Kruis, in 1944 ontvangen in kamp Tjideng.<br/>NIOD Collectie 417-246i Inhoud van een voedselpakket van het Rode Kruis, in 1944 ontvangen in kamp Tjideng.<br/>NIOD Collectie 417-246j Inhoud van een voedselpakket van het Rode Kruis, in 1944 ontvangen in kamp Tjideng.<br/>NIOD Collectie 417-246k Een wit linnen wandkleed waarop met gekleurd garen o.a. handtekeningen en een voorstelling van het ziekenhuis Tjideng geborduurd zijn, gedateerd 28 oktober 1944.<br/>NIOD Collectie 417-491 Japanse wacht voor kamp Tjideng, 1945.<br/>NIOD 51719 <a class=uline href=http://www.beeldbankwo2.nl target=_blank>Beeldbank WO2</a> Enkele huizen in kamp Tjideng, 1945.<br/>NIOD 52030 <a class=uline href=http://www.beeldbankwo2.nl target=_blank>Beeldbank WO2</a> Enkele huizen in kamp Tjideng, 1945.<br/>NIOD 52034 <a class=uline href=http://www.beeldbankwo2.nl target=_blank>Beeldbank WO2</a> Water halen in kamp Tjideng. Foto van de Netherlands Indies Government Information Service (NIGIS), 1945.<br/>NIOD 52035 <a class=uline href=http://www.beeldbankwo2.nl target=_blank>Beeldbank WO2</a> Een huis in kamp Tjideng. Foto van de Netherlands Indies Government Information Service (NIGIS), 1945.<br/>NIOD 52038 <a class=uline href=http://www.beeldbankwo2.nl target=_blank>Beeldbank WO2</a> Ex-geïnterneerden in kamp Tjideng. Foto van de Netherlands Indies Government Information Service (NIGIS), 1945.<br/>NIOD 52039 <a class=uline href=http://www.beeldbankwo2.nl target=_blank>Beeldbank WO2</a> Kamp Tjideng, 1945.<br/>NIOD 52062 <a class=uline href=http://www.beeldbankwo2.nl target=_blank>Beeldbank WO2</a> Voedselbereiding in kamp Tjideng, 1945.<br/>NIOD 57657 <a class=uline href=http://www.beeldbankwo2.nl target=_blank>Beeldbank WO2</a> Deel van de omheining van kamp Tjideng. Foto van H. Ripassa, september-oktober 1945.<br/>NIOD 58302 <a class=uline href=http://www.beeldbankwo2.nl target=_blank>Beeldbank WO2</a> Kamp Tjideng. Foto van H. Ripassa, september-oktober 1945.<br/>NIOD 58303 <a class=uline href=http://www.beeldbankwo2.nl target=_blank>Beeldbank WO2</a> Kamp Tjideng. Foto van H. Ripassa, september-oktober 1945.<br/>NIOD 58304 <a class=uline href=http://www.beeldbankwo2.nl target=_blank>Beeldbank WO2</a> Kamp Tjideng. Foto van H. Ripassa, september-oktober 1945.<br/>NIOD 58305 <a class=uline href=http://www.beeldbankwo2.nl target=_blank>Beeldbank WO2</a> Het kantoor van Sonei, Japans commandant van kamp Tjideng. Foto van H. Ripassa, september-oktober 1945.<br/>NIOD 58306 <a class=uline href=http://www.beeldbankwo2.nl target=_blank>Beeldbank WO2</a> De poort van kamp Tjideng. Foto van H. Ripassa, september-oktober 1945.<br/>NIOD 58310 <a class=uline href=http://www.beeldbankwo2.nl target=_blank>Beeldbank WO2</a> Kamp Tjideng. Foto van H. Ripassa, september-oktober 1945.<br/>NIOD 58312 <a class=uline href=http://www.beeldbankwo2.nl target=_blank>Beeldbank WO2</a> Kamp Tjideng. Foto van H. Ripassa, september-oktober 1945.<br/>NIOD 58314 <a class=uline href=http://www.beeldbankwo2.nl target=_blank>Beeldbank WO2</a> In de noordwestelijke hoek van kamp Tjideng wordt de omheining omlaag gehaald. Foto van H. Ripassa, september-oktober 1945.<br/>NIOD 58315 <a class=uline href=http://www.beeldbankwo2.nl target=_blank>Beeldbank WO2</a> Een Indonesische filmploeg maakt opnamen bij de Japanse wacht voor de poort van kamp Tjideng.<br/>NIOD 57316 <a class=uline href=http://www.beeldbankwo2.nl target=_blank>Beeldbank WO2</a>